Een Banjar is de kleinste sociale en administratieve gemeenschap op Bali. Het is geen overheidsinstantie, maar een lokale dorpsorganisatie die een grote rol speelt in het dagelijks leven.

Een Banjar bestaat uit meerdere families binnen een dorp of wijk.

• De Banjar regelt sociale zaken zoals ceremonies, bijeenkomsten en onderlinge hulp.

• Bij bouw en verhuur is instemming of afstemming met de Banjar vaak essentieel.

• De Banjar wordt geleid door een Kelian Banjar (dorpshoofd).

BKPM, tegenwoordig onderdeel van het Ministerie van Investeringen (Kementerian Investasi), is de Indonesische overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor het beleid rondom investeringen en de toelating van buitenlandse investeerders.

Deze instantie speelt een centrale rol bij het goedkeuren van buitenlandse bedrijfsstructuren, zoals een PT PMA, en bewaakt de naleving van de nationale investeringsregels. Via BKPM worden onder andere investeringsvergunningen gecoördineerd en wordt toezicht gehouden op de voortgang van buitenlandse investeringsprojecten.

BKPM werkt nauw samen met het OSS-systeem, waarin bedrijfsregistratie en vergunningen digitaal worden verwerkt.

Een commitment fee binnen BALI SENANG is een vooraf overeengekomen vergoeding waarmee een klant de samenwerking en begeleidingstraject officieel bevestigt.

Deze fee markeert het begin van een actieve samenwerking tussen de klant en BALI SENANG. Vanaf dat moment worden tijd, expertise en netwerk exclusief ingezet voor de klant binnen het afgesproken investerings- of vastgoedtraject.

De commitment fee wordt verrekend met de succes fee, mits het traject volledig wordt doorlopen.

De exacte voorwaarden worden altijd vooraf vastgelegd, zodat beide partijen duidelijkheid en wederzijds vertrouwen hebben gedurende het gehele traject.

Due diligence is het juridische en financiële onderzoek dat wordt uitgevoerd voordat een aankoop of investering plaatsvindt. Het voorkomt verborgen risico’s en juridische problemen.

Een escrow account is een neutrale derdenrekening waarop geld veilig wordt beheerd tijdens een transactie. Het wordt vrijgegeven zodra alle voorwaarden van de deal zijn voldaan.

Freehold (Eigendom) betekent volledig en onbeperkt eigendom van grond en vastgoed, inclusief de onderliggende grond. In Indonesië wordt dit juridisch aangeduid als Hak Milik. Dit is de sterkste eigendomsvorm en geldt in principe voor onbepaalde tijd, zonder erfpachttermijn of jaarlijkse canon.

Het is belangrijk om te begrijpen dat Hak Milik uitsluitend kan worden gehouden door Indonesische staatsburgers. Buitenlanders kunnen geen direct freehold eigendom bezitten in Indonesië.

In de praktijk betekent dit dat buitenlandse investeerders gebruikmaken van alternatieve juridische structuren, zoals leasehold (huurrecht) of bedrijfsstructuren zoals een PT PMA, binnen de geldende wet- en regelgeving.

Volledig eigendom (alleen voor Indonesische staatsburgers).

Hak Pakai en Hak Sewa zijn juridische rechten die het gebruik van grond of vastgoed in Indonesië mogelijk maken zonder dat er sprake is van eigendom.

Hak Pakai (recht van gebruik) is een officieel erkend gebruiksrecht dat in bepaalde gevallen aan buitenlanders kan worden toegekend, vaak gekoppeld aan een KITAS of een geldige juridische structuur zoals een PT PMA. Het geeft het recht om een woning of grond langdurig en legaal te gebruiken binnen de geldende voorwaarden.

Hak Sewa (huurrecht) is een contractuele overeenkomst tussen de eigenaar en de gebruiker. Hierbij wordt het vastgoed voor een vooraf afgesproken periode gehuurd, zonder eigendomsoverdracht of registratie als zakelijk recht. Dit is de meest flexibele vorm van gebruik voor buitenlanders.

Beide constructies geven gebruiksrechten, maar geen eigendom van de grond zelf. Ze worden vaak toegepast als alternatief voor freehold, binnen de Indonesische wetgeving.

De IMB (nu PBG genoemd) is de officiële bouw- en gebruiksvergunning voor gebouwen in Indonesië. Zonder deze vergunning is bouwen of verbouwen niet toegestaan.

Klasifikasi Baku Lapangan Usaha Indonesia (KBLI) is de Indonesische Standaard Industriële Classificatie. Het is een officiële, genummerde lijst die aangeeft tot welke branche of economische activiteit een bedrijf behoort.

KITAS is een tijdelijke verblijfsvergunning voor buitenlanders in Indonesië. De vergunning wordt uitgegeven voor verschillende doeleinden, zoals werk, investering, familiehereniging of pensionering.

Een KITAS geeft het recht om gedurende een bepaalde periode in Indonesië te verblijven en, afhankelijk van het type KITAS, ook om bepaalde activiteiten uit te voeren zoals werken of investeren. Het is vaak een belangrijke voorwaarde om zakelijk actief te kunnen zijn binnen structuren zoals een PT PMA.

De KITAS is altijd tijdelijk en moet periodiek worden verlengd of omgezet naar een andere verblijfsstatus wanneer de situatie verandert.

Leasehold (Huurrecht) betekent in het Nederlands erfpacht of een langdurige huur van grond of vastgoed, meestal voor een vaste periode. Je koopt de grond of het gebouw dus niet volledig, maar krijgt het recht om het te gebruiken en erop te bouwen/verhuren voor een afgesproken termijn.

Nomor Induk Berusaha (NIB) is het bedrijfsnummer dat functioneert als officieel bewijs van registratie van de PT PMA.

Een constructie waarbij een Indonesische persoon juridisch eigenaar lijkt te zijn van vastgoed voor een buitenlander. Dit is juridisch risicovol en wordt niet officieel beschermd door de wet.

Een notaris (Notaris/PPAT) in Indonesië, vaak gecombineerd met PPAT, is verantwoordelijk voor het juridisch vastleggen van vastgoedtransacties. Zij zorgen dat contracten correct worden opgesteld en geregistreerd volgens de Indonesische wet.

Nomor Pokok Wajib Pajak (NPW) is het officiële Indonesische belastingnummer, verplicht voor iedereen die belastingplichtig is in Indonesië, zowel personen als bedrijven (inclusief PT PMA).

OSS (Online Single Submission) is het officiële Indonesische online systeem waarin ondernemingen worden geregistreerd en vergunningen worden aangevraagd.
Via OSS worden onder andere bedrijfslicenties, activiteiten en compliance vastgelegd. Zonder OSS-registratie kan een PT PMA niet operationeel zijn.

Een volmacht waarmee iemand anders namens jou handelingen mag uitvoeren, zoals het tekenen van documenten of het regelen van administratieve zaken.

Een PT PMA (Perseroan Terbatas Penanaman Modal Asing) is een Indonesische onderneming met buitenlandse aandeelhouders.
Dit is de meest gebruikte en veilige rechtsvorm voor buitenlanders die vastgoed willen bezitten, verhuren of ondernemen op Bali. Het vastgoed staat op naam van de onderneming, niet privé, wat zorgt voor transparantie en juridische zekerheid.

SHGB is een bouwrecht dat vaak wordt gebruikt door bedrijven, inclusief PT PMA’s. Het geeft het recht om gebouwen te bezitten op grond die niet in eigendom is.

SHM is de sterkste vorm van eigendomsbewijs in Indonesië. Het staat volledig op naam van Indonesische staatsburgers en geeft volledig eigendomsrecht op grond.

Tax Identification Number (TIN) is de internationale term voor een belastingnummer. Voor Indonesiërs of bedrijven in Indonesië komt het TIN vaak overeen met het NPWP, maar de term TIN wordt gebruikt wanneer er internationale context is, bijvoorbeeld bij dubbele belastingverdragen of buitenlandse rapportages.

Zoning bepaalt het toegestane gebruik van grond, zoals residentieel, commercieel of toeristisch. Dit is cruciaal voor de legaliteit van een project.